No products in the cart.
Olivier Gamiette – Συνέντευξη με έναν χαρισματικό σχεδιαστή ρολογιών
Το πρωί σχεδιάζει αυτοκίνητα για την Peugeot. Το βράδυ χαλαρώνει σκιτσάροντας στο χαρτί ρολόγια με εξωγήινες φόρμες και αντισυμβατικούς τρόπους απεικόνισης της ώρας.
Τον ανακάλυψα το 2024, όταν, ως διευθύντρια του πλέον αποθανόντος περιοδικού ωρολογοποιίας Sixty, ετοίμαζα ένα θέμα για το Tellurium της SpaceOne, ένα μοντέλο με εξωπραγματικό design. Ο άνθρωπος που το είχε σχεδιάσει ονομαζόταν Olivier Gamiette και απ’ ό,τι πληροφορήθηκα, δεν είχε καμία απολύτως σχέση με τον κόσμο της ωρολογοποιίας. Το βασικό του επάγγελμα; Σχεδιαστής αυτοκινήτων για την Peugeot. Σκαλίζοντας λίγο περισσότερο, τον βρήκα στα social media. Και τότε ανακάλυψα πως αυτό το εκκεντρικά φουτουριστικό design που με εντυπωσίασε στο SpaceOne Tellurium δεν ήταν η εξαίρεση αλλά ο κανόνας. Ο Gamiette είχε ήδη κυκλοφορήσει ένα βιβλίο –το SOON Timepiece Phenomena– ένα λεύκωμα γεμάτο φανταστικά ρολόγια που έμοιαζαν σαν να έχουν βγει από ταινία επιστημονικής φαντασίας. Ήρθα σε επαφή μαζί του και με μεγάλη περιέργεια ζήτησα να μάθω την ιστορία του. Ξαφνιάστηκε στην αρχή, αλλά τελικά δέχθηκε να μου μιλήσει.
Η γνωριμία με το design
Όταν τον ρώτησα πώς ξεκίνησε ως σχεδιαστής, μου απάντησε χωρίς περιστροφές: «Συνειδητοποίησα με αρκετή καθυστέρηση ότι το design είναι επάγγελμα.» Εκείνη την περίοδο σπούδαζε μηχανολογία και έτυχε να δει ένα ντοκιμαντέρ για τον Franco Sbarro – έναν διάσημο Ελβετό σχεδιαστή αυτοκινήτων. Αυτό ήταν. Η σπίθα άναψε και ο Olivier δεν ξανακοίταξε ποτέ πίσω. Άρχισε να σχεδιάζει αυτοκίνητα ακατάπαυστα και με πάθος. Και κάποια στιγμή, αυτή η διπλή του ιδιότητα ως μηχανολόγου και ως αυτοδίδακτου σχεδιαστή του έδωσε τη δυνατότητα να ενταχθεί στο παγκοσμίου φήμης στούντιο σχεδιασμού αυτοκινήτων της Peugeot στο Παρίσι, εκεί όπου σήμερα σχεδιάζει τα οχήματα του μέλλοντος.
Και τα ρολόγια;
Αυτά ήρθαν εντελώς τυχαία. Το 2012 η Peugeot ετοιμαζόταν να παρουσιάσει το Onyx, ένα concept car με ιδιαίτερο, φουτουριστικό σχήμα. Ο Gamiette σκέφτηκε πως ίσως έπρεπε να το συνοδεύσει με ένα αντικείμενο που να ενσαρκώνει το ίδιο σχεδιαστικό πνεύμα. Και του ήρθε η ιδέα: ένα ρολόι που διαβάζεται στο πλάι του καρπού, όπως το πίσω μέρος του Onyx. Ένα driver watch. Προς μεγάλη του έκπληξη ανακάλυψε πως τέτοια ρολόγια υπήρχαν ήδη από τη δεκαετία του ’70. Το Amida Digitrend ήταν το πιο χαρακτηριστικό. Και τότε έγινε το «κλικ».
«Ήταν σαν ηλεκτρική εκκένωση», μου είπε με ενθουσιασμό. «Εκείνη τη στιγμή συνειδητοποίησα ότι είχα μπει σε ένα σύμπαν που χωρούσε όλα όσα αγαπώ από παιδί: γρανάζια, σχέδιο, γεωμετρία, φαντασία, μηχανική, την αίσθηση πως μπορείς να διηγείσαι ιστορίες με αντικείμενα. Ήξερα ότι ήθελα να συνεχίσω».
Όσο τον ακούς, καταλαβαίνεις ότι ο Gamiette δεν είναι απλώς ένας σχεδιαστής που «πειραματίστηκε με τα ρολόγια». Είναι ένας άνθρωπος που μοιάζει σαν να ζει ταυτόχρονα σε δύο διαστάσεις: τη μεγάλη κλίμακα των αυτοκινήτων και τη μικροσκοπική, εύθραυστη φύση των ρολογιών. Και οι δύο κόσμοι έχουν τους περιορισμούς τους και συνάμα τη δική τους μαγεία.
«Η δουλειά μου περιλαμβάνει τόσο την παραγωγή αυτοκινήτων όσο και πρωτότυπων οχημάτων, όπως το ΕΧ1|» μου εξήγησε. «Είμαι μέλος της ομάδας που είναι καθορίζει κάθε πτυχή του εξωτερικού σχεδιασμού των πρότζεκτ που πρόκειται να ξεκινήσουν τα επόμενα τέσσερα έως δέκα χρόνια».
Τι τον ώθησε να σχεδιάσει ρολόγια;
Επειδή δεν είναι ωρολογοποιός, ούτε έχει σχέση με την ωρολογοποιία, έχει μία διαφορετική, μία φρέσκια οπτική. Δεν δεσμεύεται από συμβάσεις και αισθάνεται μάλλον πιο ελεύθερος να αμφισβητεί άγνωστους κανόνες. «Τα πάντα είναι δυνατά κατά την άποψή μου», υπογραμμίζει. «Τα μόνα όρια είναι η απλότητα, η εφικτότητα και η εργονομία. Ο μηχανολόγος και ο σχεδιαστής μέσα στο μυαλό μου συνεργάζονται δημιουργώντας νέες ρεαλιστικές ιδέες για ρολόγια. Λατρεύω τα πράγματα που είναι θεαματικά, έξυπνα σχεδιασμένα και εκφραστικά. Δεν χρειάζονται πολλά για να οργιάσει η φαντασία μου και να ξεκινήσω ένα δημιουργικό ταξίδι. Παρόλο που οι δημιουργίες μου μοιάζουν φουτουριστικές, δεν μου αρέσει ιδιαίτερη η επιστημονική φαντασία. Νομίζω ότι έχω δει μόνο μία από τις ταινίες Star Wars, αλλά μέχρι εκεί».
Είναι θέμα κλίμακας
Τα αυτοκίνητα είναι αντικείμενα μεγάλου μεγέθους. Τα ρολόγια είναι μικροσκοπικά. Του εξέθεσα λοιπόν την απορία μου για το εάν η κλίμακα αποτελεί πρόβλημα ή είναι μια ευχάριστη πρόκληση για έναν σχεδιαστή. «Το ρολόι είναι ένα αντικείμενο περίπου 120 φορές μικρότερο από ένα αυτοκίνητο», μου εξήγησε. «Συνεπώς υπάρχει αναμφισβήτητα μία πνευματική μετατόπιση η οποία είναι απαραίτητη όταν αλλάζω από το ένα θέμα στο άλλο. Η προσαρμογή είναι πάντα μια δημιουργική ευκαιρία για έναν σχεδιαστή, καθώς η απώλεια οικείων αναφορών ανοίγει το δρόμο για νέους δρόμους και νέες προοπτικές. Λόγω του μεγέθους και της κατασκευής του, το ρολόι δεν επιτρέπει υπερβολές, ενώ τα αυτοκίνητα μερικές φορές προσφέρονται για γραφιστική υπερφόρτωση».
Και όταν ξεκινάει να σχεδιάζει ένα ρολόι;
Δεν χρησιμοποιεί υπολογιστή ούτε περίπλοκα σχεδιαστικά προγράμματα. Μόνο μολύβι και χαρτί. «Το μολύβι είναι το μόνο εργαλείο που μπορεί να αποτυπώσει αυθόρμητα τις ιδέες μου», λέει. «Επιδίδομαι σε πολλή ελεύθερη εξερεύνηση, αφήνοντας τις ιδέες να σιγοβράζουν για να θρέψουν τη φαντασία μου. Ήδη από το στάδιο του σκίτσου μπορώ να οραματιστώ το τελικό αντικείμενο. Δεν χρειάζεται να περάσω από χρωματισμό, τρισδιάστατη μοντελοποίηση ή ρεαλιστική απόδοση για να το αναπαραστήσω στο μυαλό μου. Δεν χρειάζομαι 3D μοντέλα για να το φανταστώ».
Προφανώς οι διαφορές ανάμεσα στα αυτοκίνητα και τα ρολόγια είναι μεγάλες. «Το αμάξωμα ενός αυτοκινήτου είναι βαμμένο απλά, ενώ ένα ρολόι επιτρέπει διάφορες επιλογές φινιρίσματος των επιφανειών (βουρτσισμένο, λειασμένο, γυαλισμένο), οι οποίες προσθέτουν ρυθμό και πολυτέλεια», επισημαίνει. «Αυτή η διαφορά πρέπει να ληφθεί υπόψη από το αρχικό σχέδιο. Και οι δύο τομείς έχουν ισχυρούς περιορισμούς που επηρεάζουν σημαντικά την εφικτότητα του σχεδιασμού. Ξεκινάμε με έναν υπάρχοντα μηχανισμό ή δημιουργούμε έναν ειδικά για το ρολόι; Είναι ο μηχανισμός ορατός μέσα από το κρύσταλλο; Εάν ναι, πρέπει να γίνει διαχείριση του φινιρίσματος των εξαρτημάτων».
Όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο SOON, δεν περίμενε ότι θα προσελκύσει τόσο ενδιαφέρον. Πολλοί το είδαν σαν μια τολμηρή κίνηση, σαν ένα σεντούκι γεμάτο ιδέες, ανοιχτό στο κοινό. Εκείνος όμως δεν το σκέφτηκε έτσι.
«Από καιρό ένιωθα την ανάγκη να γράψω ένα βιβλίο για να μοιραστώ τον δημιουργικό μου κόσμο», παραδέχεται. «Η αρχική μου ιδέα ήταν να δημοσιεύσω μια σειρά από σχέδια αυτοκινήτων που ήταν εντελώς ιδιότροπα ή και στη σφαίρα της φαντασίας. Ωστόσο, ως επαγγελματίας σχεδιαστής αυτοκινήτων συνειδητοποίσα ότι ένα τέτοιο βιβλίο θα μπορούσε να μου επιφέρει τριβές με τον εργοδότη μου, εξάπτοντας παράλληλα τη φαντασία του ανταγωνισμού».
Άγνοια κινδύνου;
Η σχέση του όμως με τη σχεδίαση ρολογιών ήταν εντελώς διαφορετικό πράγμα. Η αχαλίνωτη φαντασία του σε συνδυασμό με την άγνοια κινδύνου, αφού δεν είχε γαλουχηθεί στον κόσμο της ωρολογοποιίας, του επέτρεψαν να προσεγγίσει «σχέδια ρολογιών που ήταν αναζωογονητικά μοναδικά και διασκεδαστικά. Ενθουσιασμένος από τη διαδικασία», εξηγεί, «συγκέντρωσα μερικές ιδέες, οι οποίες τελικά με ενέπνευσαν να τις εκφράσω σε μια συλλογή». Δεν είχε ιδέα ότι οι ιδέες του ήταν τόσο μοναδικές. «Απλώς ήθελα να μοιραστώ τον κόσμο μου», λέει. Και αυτό ακριβώς έκανε.
Δεδομένου ότι τα ρολόγια που προτείνει είναι εντελώς εκτός της πεπατημένης και των αυστηρών κανόνων της παραδοσιακής ωρολογοποιίας, η επόμενη ερώτησή μου είχε να κάνει με το πόσο ολοκληρωμένα και έτοιμα προς παραγωγή είναι τα ρολόγια που σχεδιάζει. Απ΄ό,τι φαίνεται δεν απέχουν και πάρα πολύ από το στάδιο της υλοποίησης. «Ως μηχανολόγος μηχανικός δεν ξεκινώ από το μηδέν όταν οραματίζομαι μία ιδέα», μου εξηγεί. «Δεν δημιουργώ τέχνη. Ο στόχος μου είναι πάντοτε να σχεδιάζω ρολόγια που είναι εξίσου αξιόπιστα όσο και υλοποιήσιμα. Αν και έχω πολλά ακόμα να μάθω, ο στόχος παραμένει η ανάπτυξη αληθοφανών μηχανικών ιδεών».
Χιλιάδες σχέδια
Ήταν να μην κάνει την αρχή. Τα τελευταία δώδεκα χρόνια σχεδιάζει περίπου 30 ρολόγια κάθε εβδομάδα. Κάντε τον υπολογισμό: μιλάμε για περίπου 19.000 σχέδια! Ένας πραγματικός θησαυρός. Και ανάμεσα σε αυτά, κάποια αρχίζουν να παίρνουν μορφή. Όπως το Tellurium – ένα μικροσκοπικό ηλιακό σύστημα για τον καρπό, σχεδιασμένο για την εταιρεία SpaceOne. Η συνεργασία αυτή γεννήθηκε μέσα από το Instagram και γρήγορα εξελίχθηκε σε κάτι πολύ σοβαρό. Τόσο σοβαρό, ώστε το συγκεκριμένο ρολόι ήταν υποψήφιο για το βραβείο «Πρόκληση» στο Grand Prix d’Horlogerie de Genève το 2024.
Πώς προέκυψε αυτή η συνεργασία; «Ο ιδρυτής της μάρκας Théo Auffret, είχε ανακαλύψει το έργο μου στο Instagram», λέει. «Ήρθε σε επαφή μαζί μου και με σύστησε στον Guillaume Laidet, τον συνέταιρό του στο εγχείρημα SpaceOne. Μου ζήτησε να σχεδιάσω το δεύτερο ρολόι τους. Οραματίστηκαν ένα μικροσκοπικό τελλούριο, που να φοριέται στον καρπό. Πρότεινα μια κομψή, μινιμαλιστική κάψουλα για να περικλείσει αυτό το θαυμάσιο κοσμικό καρουζέλ».
Τι ελπίζει;
Να δημιουργήσει κάποτε ένα αντικείμενο –ρολόι ή μπορεί και όχι– που θα αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το design. Κάτι που να εμπνέει, που να είναι διαχρονικό, που να ξεπερνά την εποχή του. Όχι κατ’ ανάγκη για τους συλλέκτες, ούτε μόνο για τους λάτρεις της καινοτομίας. Αλλά για όλους όσοι βλέπουν στο design μια γέφυρα ανάμεσα στη φαντασία και στην πραγματικότητα.
Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε ένα concept car και ένα ρολόι που μοιάζει να ήρθε από άλλο πλανήτη, ο Olivier Gamiette συνεχίζει να σχεδιάζει και να δημιουργεί το δικό του υπέροχο σύμπαν. Με ένα μολύβι και μπόλικη φαντασία.
Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη τη συνέντευξη αυτή στο tovima.gr.
